Zmiany w prawie oświatowym od 1 września 2026 r
| ZMIANA | ZAKRES ZMIAN | PODSTAWA PRAWNA |
| Ramowe plany nauczania dla klas I i IV | Nowe ramowe plany nauczania stosuje się od roku szkolnego 2026/2027:w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych – również w kolejnych klasach,we wszystkich klasach szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.Nowości:1) 21 godzin tygodniowo w edukacji wczesnoszkolnej (było 20)2) Przyroda w klasach IV–VI w wymiarze po 3 godziny tygodniowo, w co najmniej dwugodzinnych blokach3) Zajęcia praktyczno-techniczne w klasach IV–VI w wymiarze po 2 godziny tygodniowo, zastąpią technikę, w dwugodzinnych blokach4) Zwiększenia w klasach IV–VIII wymiaru godzin do dyspozycji dyrektora z 4 do 65) Godziny z wychowawcą w klasach IV–VIII – przeznaczenia co najmniej 1 godziny w miesiącu na rozwijanie umiejętności bezpiecznego zachowania się w sytuacjach zagrożeń6) Tydzień projektowy w klasach IV–VIII, z wyłączeniem szkoły podstawowej dla dorosłych. | Rozporządzenie MEN z 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2026 r. poz. 380) |
| Podstawy programowe – przedszkole, szkoła podstawowa | Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej będzie wdrażana sukcesywnie, tj. począwszy od 1 września 2026 r. w klasach I i IV szkoły podstawowej, a w latach następnych również w kolejnych klasach. Jednocześnie nowa podstawa programowa w zakresie przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa będzie stosowana począwszy od 1 września 2027 r. w klasach VIII. Podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkole podstawowej będzie obowiązywać od 1 września 2026 r. wszystkie dzieci. | Rozporządzenie MEN z 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. z 2026 r. poz. 378) |
| Podstawy programowe – branżowa szkoła I st., szkoła specjalna przysposabiająca do pracy, szkoła policealna | Podstawy programowe kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej zostaną ujęte w osobnym rozporządzeniu – nie zmienią się jednak od września 2026 r. Wdrożenie nowych podstaw programowych dla ww. szkół zaplanowano dopiero od roku szkolnego 2027/2028. Do tego czasu konieczne jest utrzymanie dotychczasowych podstaw programowych – zostaną one jednak ujęte w nowym rozporządzeniu. | Rozporządzenie MEN w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz szkoły policealnej (oczekuje na publikację w Dzienniku Ustaw) |
| Ocena funkcjonalna | Ocena funkcjonalna ma prowadzić do lepszego dopasowania orzeczeń poradni do rzeczywistych potrzeb uczniów, dlatego szkoły będą zobligowane do przeprowadzania takiej oceny przed wydaniem orzeczenia przez poradnię. Ocena będzie dokonywana na podstawie danych dotyczących:1) aktywności i uczestniczenia dziecka lub ucznia w codziennych aktywnościach i życiu społecznym,2) charakterystyki funkcjonowania dziecka w aspekcie funkcji i struktur ciała, w tym odpowiednio zdrowia psychicznego, percepcji, funkcji motorycznych, mowy i funkcji poznawczych, emocjonalno-społecznych oraz innych indywidualnych cech, które mogą wpływać na funkcjonowanie w różnych obszarach życia;3) zakres i rodzaj trudności edukacyjnych lub wychowawczych, z uwzględnieniem ewentualnych dostosowań wprowadzonych w toku realizacji tych programów;4) efektywności działań wspierających funkcjonowanie dziecka, jeżeli takie były podejmowane. | Rozporządzenie MEN z 2 marca 2026 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 428) |
| 18 godzinne pensum nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz praktycznej nauki zawodu | 1 września 2026 r. wejdą w życie ostatnie ze zmian w Karcie Nauczyciela przewidziane w ustawie z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Polegają one na ujednoliceniu pensum nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz praktycznej nauki zawodu. Pensum wyniesie 18 godzin. W konsekwencji nauczyciele praktycznej nauki zawodu nie będą już realizować pensum ustalanego przez organ prowadzący. | Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1160) |
| Nowe zasady działania sklepików szkolnych i stołówek | Szkoły i placówki, w których zapewnia się co najmniej trzy posiłki dziennie (śniadanie, obiad, podwieczorek), muszą wziąć pod uwagę, że od 1 września br. wprowadza się istotną zmianę – minimum raz w tygodniu na obiad ma zostać podane danie przygotowane na bazie nasion roślin strączkowych, bez dodatku produktów pochodzenia zwierzęcego. Nowe przepisy dopuszczają również możliwość zastąpienia mleka napojami roślinnymi oraz roślinnymi alternatywami produktów mlecznych. | Rozporządzenie MZ z 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz.U. z 2026 r. poz. 197) |
| Edukacja uczniów z Ukrainy | Od 1 września br. nie będą obowiązywały już przepisy dotyczące dodatkowych uprawnień w zakresie kształcenia uczniów z Ukrainy. Dotyczy to m.in. dodatkowego języka polskiego dla tych uczniów czy też preferencyjnych warunków ukończenia szkoły podstawowej (bez przedmiotów takich jak przyroda czy technika). Od 1 września br. uczniów z Ukrainy będą obowiązywały ogólne zasady kształcenia, w tym również dotyczące uczniów z zagranicy. | Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 203). Rozporządzenie ME 26 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami UkrainY (Dz.U. z 2026 r. poz. 245). |
| Zmiany w doradztwie zawodowym | Nowe rozporządzenie kładzie duży nacisk na wykorzystanie nowoczesnych technologii w procesie doradztwa zawodowego. Doradcy zawodowi będą zobowiązani do korzystania z cyfrowych narzędzi doradczych, takich jak platformy edukacyjne, ogólnopolskie bazy zawodów, testy predyspozycji, prognozy rynku pracy oraz narzędzia komunikacji z uczniami i ich rodzicami. Nowelizacja przewiduje uzupełnienie treści programowych z zakresu doradztwa zawodowego dla określonych etapów edukacyjnych i typów szkół. Treści zostają uzupełnione o tzw. kompetencje przyszłości, obejmujące umiejętności cyfrowe. Wprowadzona będzie również możliwość organizowania warsztatów oraz wydarzeń wspierających planowanie ścieżki kariery, w których aktywnie będą uczestniczyć rodzice, a także obowiązek ścisłej współpracy szkół z pracodawcami przy opracowywaniu programów doradztwa zawodowego. | Rozporządzenie MEN z 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 73) |
| Nowe zawody w szkolnictwie branżowym | Od 1 września br. do szkół branżowych wejdą nowe zawody związane z nowoczesnym ogrodnictwem, florystyką, mechaniką precyzyjną oraz branżą IT. Z przepisów wykreślone zostały zawody:mechanik precyzyjny (możliwość uruchomienia kształcenia w tym zawodzie jeszcze w roku 2026/2027 i 2027/2028), optyk mechanik oraz technik optyk,ogrodnik, technik ogrodnik oraz technik architektury krajobrazu. | Rozporządzenie MEN z 20 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 404). |
| Spółdzielnie uczniowskie | W szkole lub placówce będzie mogła działać spółdzielnia uczniowska, będąca dobrowolnym zrzeszeniem uczniów. Jej działalność ma przede wszystkim charakter wychowawczy i edukacyjny. Spółdzielnię będzie mogła utworzyć grupa co najmniej 5 uczniów, którzy ukończyli 13 lat. Każdy członek spółdzielni będzie wnosił wpisowe. Przepisy przejściowe przewidują, że spółdzielnie uczniowskie działające przed wejściem w życie nowych regulacji będą zobowiązane dostosować swoje statuty do nowych przepisów do 1 września 2027 r. | Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 904) |
| Pracownie Programu KOMPAS JUTRA | Program „Pracownie Kompas Jutra” to zapewnienie szkołom podstawowym nowoczesnego wyposażenia niezbędnego do realizacji nowej podstawy programowej w zakresie zajęć przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych. Wyposażenie ma być dobierane indywidualnie, zgodnie z rzeczywistymi potrzebami szkoły. Jednocześnie zakupione pomoce dydaktyczne nie mogą mieć charakteru jednorazowego użytku. Maksymalna wysokość wsparcia finansowego w odniesieniu do danej szkoły podstawowej lub placówki doskonalenia nauczycieli wynosi 30 000,00 zł, a minimalna 10 000,00 zł. | Rozporządzenie RM z 6 lipca 2026 r. w sprawie szczegółowych warunków, form i trybu realizacji Rządowego programu wspierania organów prowadzących szkoły podstawowe i placówki doskonalenia nauczycieli w zakresie wyposażenia lub doposażenia szkolnych pracowni do prowadzenia zajęć przyrody i zajęć praktyczno-technicznych na lata 2026–2029 – „Pracownie Kompas Jutra” (Dz.U. z 2026 r. poz. 926) |