Zmiany w orzeczeniach poradni psychologiczno-pedagogicznych
| Zmiana | Objaśnienie |
| Zniesienie ograniczeń terytorialnych dla niektórych niepełnosprawności | Orzeczenia dla dzieci z autyzmem (w tym z zespołem Aspergera), słabowidzących, niewidomych, słabosłyszących, niesłyszących będą wydawane przez wszystkie publiczne poradnie według rejonizacji, a nie tylko przez wyznaczone poradnie (jak dotychczas). |
| Uporządkowanie właściwości poradni | Wskazano wprost, że orzeczenia i opinie wydaje poradnia właściwa ze względu na siedzibę przedszkola lub szkoły, której dyrektor wydał zezwolenie na edukację domową. |
| Zmiany w składzie zespołów orzekających | Udział lekarza w składzie zespołu będzie fakultatywny (decyzję podejmie przewodniczący zespołu). Możliwe będzie także włączenie do składu zespołu takich specjalistów jak tyflopedagog, logopeda, psychoterapeuta uzależnień, specjalista posługujący się językiem ojczystym dziecka, a nawet przedstawiciela zespołu terapeutycznego. |
| Zmiany w zakresie dokumentacji | Do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii rodzice będą dołączać dokumentację medyczną, wyniki badań, informacje od zespołu terapeutycznego w leczeniu psychiatrycznym, szczegółowe zaświadczenia lekarskie. Wymagana będzie także opinia o funkcjonowaniu dziecka w placówce (trudności, mocne strony, udzielona pomoc, efekty działań itp.). Ponadto w przypadku braku podpisu drugiego rodzica, konieczne będzie oświadczenie wyjaśniające ten brak. |
| Ocena funkcjonowania dziecka | W przypadkach, w których wydawana jest opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, wymagane będzie przeprowadzenie oceny funkcjonowania dziecka. Określone zostaną również źródła tej oceny. |
| Uwzględnienie specyficznych potrzeb dzieci i uczniów w diagnostyce | W działaniach diagnostycznych dotyczących dzieci z mniejszości narodowych, niemówiących po polsku, a także z dysfunkcjami słuchu i wzroku konieczne będzie uwzględnienie ich potrzeb, np. poprzez narzędzia niewerbalne, udział asystenta, uwzględnienie warunków akustycznych i dostępności przestrzeni. |
| Wzmocnienie kompetencji i transparentności decyzji zespołu orzekającego | Zespół orzekający będzie:podejmował decyzję większością głosów na podstawie dokumentacji, opinii szkoły i oceny funkcjonowania dziecka,sporządzał szczegółowy protokół (z rozstrzygnięciem, uzasadnieniami, stanowiskami, obecnością uczestników z głosem doradczym). |
| Nowe wzory dokumentów | W projekcie znalazło się 15 nowych uproszczonych i ujednoliconych wzorów orzeczeń i opinii. |
| Orzeczenia i opinie o braku potrzeby | Zespół będzie mógł wydać orzeczenie o braku potrzeby np. kształcenia specjalnego i o braku potrzeby zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w sytuacji zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę wydania poprzedniego orzeczenia, a także w przypadku potrzeby zmiany zaleceń zawartych w tym orzeczeniu lub okresu jego obowiązywania. Orzeczenia te będą unicestwiały skutki poprzednich rozstrzygnięć. Analogiczne rozwiązanie będzie dotyczyło opinii o braku potrzeby wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. |
| Nowy termin w procedurze odwoławczej | Kurator oświaty będzie rozpatrywał odwołanie od orzeczenia i opinii w dłuższym terminie 21 dni. Ponadto kurator będzie informował rodziców o terminie rozpatrzenia odwołania. |
Rozwiązania przejściowe
- Wnioski złożone przed wejściem w życie rozporządzenia pozostaną ważne i będą rozpatrywane według dotychczasowych przepisów. Wnioskodawcy będą mieli 14 dni na uzupełnienie dokumentacji o nowe wymagane dane.
- Dotychczasowe orzeczenia i opinie pozostają w mocy. Odwołania od nich będą rozpatrywane na starych zasadach.
- Poradnie, które wcześniej nie orzekały w sprawach dzieci z autyzmem, wadą wzroku lub słuchu, do 1 września 2026 r. będą musiały dostosować warunki swojego funkcjonowania do nowych przepisów.
- Poradnie już wskazane przez kuratora jako właściwe dla wydawania orzeczeń i opinii dla dzieci i uczniów niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących i z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera mogą działać według starych zasad do 31 sierpnia 2026 r.
Przepisy dotyczące opinii o funkcjonowaniu dziecka i oceny w modelu biopsychospołecznym, wejdą w życie 1 kwietnia 2026 r. Pozostałe przepisy rozporządzenia – po 14 dniach od ogłoszenia rozporządzenia.
Podstawa:
Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (z 1 sierpnia 2026 r.)